میانبری برای پیشرفت ؛
تجربه صنعت داروهای زیست‌فناورانه


گزارش راهبردی جلسه پانزدهم نشست کارگروه نظام مسائل
4 آذر ماه 1399
سخنران: دکتر سید حسام‌الدین مدنی
نویسنده: دکتر علیرضا سلوکی
اعضای کارگروه به ترتیب الفبا: آقایان مهدی پاک ذات، مهدی ‌خراتیان، مهدی ‌رعنایی، حامد سروری، هادی عباسی، محمد مجید فولادگر، علیرضا نصر اصفهانی، سجاد هجری
پژوهشکده چشم‌انداز و آینده‌پژوهی مجمع تشخیص مصلحت نظام با همکاری گروه مشاوران مدیریت و مطالعات راهبردی تدبیر

 

وضعیت بازار جهانی در حوزه زیست‌فناوري در سال 2013 برابر 270 میلیارد دلار و با رشد 12/3 درصدی در سال 2020 به 604/40 میلیارد دلار در سال رسیده است. صنعت داروسازی به عنوان یک صنعت استراتژیک در دنیا شناخته می‌شود که توانسته سهم زیادی در کسب درآمد و رشد اقتصادی برخی کشور‌ها داشته باشد. اهمیت این موضوع وقتی نمایان می‌شود که بدانیم بعد از تجارت اسلحه، فروش دارو از جایگاه ویژه‌ای در مبادلات تجاری برخوردار است. به استناد نقشه جامع علمی کشور، دستیابی به 3 درصد بازار جهانی زیست فناوری جزء اهداف اصلی کشور در افق زمانی 1404 محسوب می‌شود و تحقق این موضوع بنابر مصوبه تشکیل ستاد توسعه زیست فناوری جزء ماموریت‌های اصلی این ستاد محسوب می‌شود. بازار جهانی حوزه داروهای زیست‌فناورانه در سال 2025 معادل 160 میلیارد دلار خواهد بود که 3% بازار جهانی برای ایران معادل 4/8 میلیارد دلار خواهد بود.

صنعت داروسازی ایران با توجه به جایگاهی که در تامین نیازهای دارویی کشور دارد با مشکلات و چالش های زیادی پیش روی آن است که شرایط تحریم ها، این وضعیت به مراتب سخت تر شده است با این حال توانسته جایگاه بسیار ممتازی را در منطقه کسب کند. از 200 مولکول بیوتکنولوژی دنیا 45 مورد گران قیمت هستند و از این 45 مولکول، حدود 22 مورد در ایران تولید می شود و ایران در تولید برخی محصولات بیوتکنولوژی دنیا دومین و یا سومین کشور پیشرو می باشد.
به طور کلی بیشتر فرآورده های زیست فناور که در بازار دارویی ایران وجود دارند، از طریق تحقیقات شرکت های دانش بنیان تولید شده اند. البته دست اندرکاران صنعت داروسازی کشور به خصوص تولیدکنندگان داروهای با تکنولوژی بالا معتقدند اگر مقررات دست و پاگیر داخلی نباشد، تولیدکنندگان می توانند به آسانی از سد تحریم ها عبور کرده و وارد رقابت با شرکت های قدرتمند خارجی شوند. هر بخشی در کشور که به دنبال حل مساله است معمولا بیشتر به کشف مساله می پردازد در صورتیکه علاوه بر آن باید حقیقت آن مساله را نیز درک کرد. هر صنعتی که خواستار توسعه است باید معادله ای چند مجهوله را حل کند و در ایران که مجمع الجزایری چندگانه است حل معضلات بخش تولید و صنعت بسیار دشوار شده است که صنعت بیوتکنولوژی نمونه موفق مواجهه با این معضلات است و لذا مرور تجربیات و درس آموخته های این صنعت، برای سیاست گذاران و مدیران دولتی و خصوصی راهگشا خواهد بود.
تاریخ توسعه بیوتکنولوژیک بخش دارو در ایران
در زمان انقلاب صنعتی و در سالهای 1750 تا 1780 در اروپا روزانه حدود هزار اختراع به ثبت می رسید و این مساله بدین معنی بود که زیرساخت های توانمند تحقیق و توسعه در اروپا در حال تشکیل بود، البته تمام هزار اختراع به محصول تجاری تبدیل نمی شد و تعداد زیادی از آنها به شکست می رسید. در حین شکل گیری توانمندی تحقیق و توسعه در دنیا و در انقلاب دوم صنعتی ( 1890 تا 1915) بروز پیدا کرد، ساختارها به تناسب پیشرفت تغییر یافتند و از شکل سنتی« توانمندی سازمانی »، به صنعتی تغییر پیدا کرد. در بخش بیوتکنولوژی نیز شرکت هایی شکل گرفتند که توانمندی تحقیق و توسعه داشتند و سازمان آنها به تناسب دانش نوظهور بیوتکنولوزی شکل گرفت.


سرفصل‌های اصلی گزارش:
1- تاریخ توسعه صنعت داروهای زیست‌فناورانه در ایران
2- رویکردهای توسعه فناوری کشورهای موفق و درس‌آموخته‌های آن
3- توانمندی‌های فناورانه صنعت دارویی
4- تحلیل صنعت دارویی از منظر هرم توانمندی فناورانه
5- چالش صنعت دارویی کشور

 

برای دریافت نسخه کامل گزارش " فکتورینگ؛ تجربه یک گره گشایی سیاستی" با پژوهشکده در ارتباط باشید

 

تمام حقوق این سایت متعلق به پژوهشکده چشم‌انداز و آینده‌پژوهی وابسته به مجمع تشخیص مصلحت نظام و دانشگاه آزاد اسلامی می‌باشد.

Search